Nowy standard odpowiedzialnego handlu
Sprzedaż bezwitrynowa – alkohol mniej widoczny w miejscu handlu
Mniej bodźców. Mniej zakupów impulsywnych. Mniej kontaktu dzieci z alkoholem.
Problem
W każdym sklepie — między pieczywem a nabiałem, przy kasie, na końcu alejki — alkohol jest eksponowany tak, by przyciągać wzrok i prowokować do zakupu.
To nie jest neutralne. To działa. A często działa na nas wbrew naszej świadomości i wbrew naszym intencjom.
Dlaczego widoczność alkoholu to problem?
Bo zwiększa zakupy impulsywne
Badania z Wielkiej Brytanii pokazują, że odpowiednie ustawienie alkoholu zwiększa sprzedaż:
- piwa o 23%,
- wina o 34%,
- mocnych alkoholi aż o 46%,
nawet wtedy, gdy ceny i promocje pozostają bez zmian.
To czysty efekt widoczności.
Bo dociera także do dzieci i młodzieży.
W badaniu z Nowej Zelandii dzieci w 85% swoich wizyt w sklepach patrzyły bezpośrednio na alkohol lub jego reklamy.
W 63% sklepów — za każdym razem.
Tak rodzi się „normalizacja” alkoholu jako zwykłego produktu codziennego.
Bo uderza w osoby w leczeniu lub abstynencji.
Stały kontakt wzrokowy z alkoholem to jeden z najczęstszych czynników powrotu do nałogu.
Widoczność = Bodziec
Bodziec = Ryzyko
Bo generuje koszty zdrowotne i społeczne.
Alkohol odpowiada rocznie za śmierć nawet 35 tys. osób
Koszty społeczne idą w setki miliardów złotych. To m.in. koszt:
- Opieki zdrowotnej
- Pobytu na izbie wytrzeźwień
- Interwencji policyjnych
Ale i koszty niematerialne, jak:
- Wypadki drogowe powodowane przez nietrzeźwych
- Utrata zdrowia lub życia
Wszechobecna ekspozycja alkoholu zwiększa spożycie — a większe spożycie to większa skala szkód.
ROZWIĄZANIE
Bezwitrynowa sprzedaż alkoholu
Na czym to polega?
Alkohol stoi za półprzezroczystą przesłoną (np. z pleksi).
Jest dostępny, ale nie rzuca się w oczy i nie kusi różnorodnością opakowań czy agresywną ekspozycją.
To środek proporcjonalny:
ogranicza bodźce i zakupy impulsywne, bez wprowadzania zakazów. Prowadzi do odpowiedzialnych decyzji zakupowych.
Klient widzi informację o dostępności produktu
Sam zakup odbywa się w sposób standardowy – bez dodatkowych procedur.
Rozwiązanie nie ingeruje w liczbę punktów sprzedaży ani zasady koncesjonowania.
Dla kogo jest to rozwiązanie?
Dla WSZYSTKICH miejsc sprzedaży alkoholu
Sklepy convenience
Dyskonty i supermarkety
Stacje paliw
To działa. Mamy na to dowody.
Badania z krajów, które wprowadziły ograniczenie ekspozycji alkoholu, pokazują jednoznacznie:
mniej widoczności = mniej impulsywnych zakupów i mniejsza ekspozycja nieletnich.
Co pokazują dane?
Estonia – realne efekty po wprowadzeniu częściowego zasłonięcia alkoholu:
- spadek klientów kupujących alkohol impulsywnie: z 5% do 2%,
- spadek świadomego zauważania alkoholu w sklepie: z 65% do 52%,
- redukcja „fiksacji wzroku” na alkoholu: o 48%,
- skrócenie czasu obserwowania półek alkoholowych: o 29%.
Badania międzynarodowe i rekomendacje zdrowia publicznego:
- mniej widoczności = mniej nieplanowanych zakupów,
- mniej widoczności = mniej kontaktu wzrokowego dzieci z alkoholem,
- mniej widoczności = mniejsza presja bodźców dla osób w abstynencji,
- mniej widoczności = mniej szkód zdrowotnych — bez wprowadzania zakazów.
Jakie są korzyści z takiego rozwiązania?
Mniej zakupów impulsywnych
Redukcja bodźców wizualnych skutecznie ogranicza nieplanowane sięganie po alkohol.
Wpływ na zdrowie publiczne
Alkohol odpowiada rocznie za śmierć nawet 35 tys. osób i tworzy wielomiliardowe koszty dla państwa.
Ograniczenie kontaktu nieletnich z alkoholem
Dzieci i młodzież przestają widzieć alkohol jako „zwykły produkt codziennego użytku”.
Bez zakazów, bez konfliktu z rynkiem
Zmniejszenie widoczności alkoholu nie ogranicza sprzedaży, koncesji ani dostępu.
Mniejsza presja środowiskowa dla osób w trakcie leczenia lub abstynencji
Widoczność alkoholu to istotny czynnik nawrotów u osób uzależnionych.
INICJATOR
Inicjatorem promocji koncepcji sprzedaży bezwitrynowej alkoholu jest Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego (POPiHN), zrzeszająca największe firmy działające na rynku paliw płynnych w Polsce.
Sprzedaż bezwitrynowa jest przedstawiana jako alternatywa wobec selektywnych zakazów sprzedaży. Branża paliwowa wskazuje, że zdrowie publiczne powinno być nadrzędne wobec interesów rynkowych, jednocześnie podkreślając, że polityka alkoholowa powinna opierać się na rozwiązaniach skutecznych, proporcjonalnych i opartych na danych, a nie na regulacjach punktowych.
KOALICJA – DOŁĄCZ DO AKCJI
Razem możemy ograniczyć szkody alkoholu – bez zakazów, bez konfliktu, z realnym efektem.
Bezwitrynowa sprzedaż alkoholu to rozwiązanie, które łączy zdrowy rozsądek, odpowiedzialność społeczną i troskę o klientów. Ale żeby zmiana była widoczna w całej Polsce, potrzebujemy szerokiej współpracy biznesu, handlu i organizacji społecznych.
Tworzymy koalicję podmiotów, które chcą promować i wprowadzać nowy standard odpowiedzialnej ekspozycji alkoholu.
Chcemy, aby sklepy — od małych osiedlowych po duże sieci — mogły w prosty sposób wdrażać rozwiązanie, które zmniejsza bodźce, chroni młodych i poprawia zdrowie publiczne.
Dlaczego warto dołączyć?
- Budujesz wizerunek odpowiedzialnej i świadomej organizacji lub firmy
- Wspierasz proste i skuteczne rozwiązanie problemów wynikających z nadmiernej dostępności alkoholu
- Dołączasz do ogólnopolskiej inicjatywy, która realnie ogranicza szkody społeczne
Dołącz do koalicji.
Wspólnie tworzymy zdrowszą przestrzeń zakupową.
Materiały
